بازیافت

بازیافت کاغذ

کاغذ یکی از پر مصرف ترین زباله های قابل بازگشت است. این زباله به لحاظ زیست محیطی ، خطر جدی به حساب نمی آید و تنها ازدیاد آنها مزاحمت ایجاد می کند . کاغذ بازیافت شده را می توان به سهولت و بدون افت کیفیت جانشین کرد .

روزنامه ها راحت ترین مواد برای بازیافت کاغذ هستند ، ضمن اینکه کاغذهای بازیافتی که معمولاً در رنگ های تیره تری عرضه می شوند ، از نظر بهداشتی با کاغذهای سفید تفاوتی ندارند . انواع کاغذهای تحریر سفید ، مجله ، دفتر مشق و .... برای بازیافت مناسبند . تهیه کاغذ از طریق قطع درختان و استفاده از تنه و چوب آنهاست. اینکار موجب انهدام جنگلها و افزایش آلودگی هوا شده هزینه و انرژی زیادی را مصرف می‌کند. بنا بر آمار ارائه شده، میزان مصرف کاغذ در انگلستان بحدی است که به ازای هر فرد سالانه دو درخت تنومند قطع شده و به شکل کاغذ دور ریخته می‌شود.

فرار از اين معضل اجتناب‌ناپذير است، اما در سال‌هاي اخير به دليل كمبود منابع طبيعي و جلوگيري از اثرات تخريب محيط‌زيست، بازيافت كاغذ از كاغذهاي باطله، مورد توجه قرار گرفته است .

لازم به ذکر است بازیافت کاغذ موجب ۷۵ درصد کاهش آلودگی هوا، ۵۰ درصد صرفه جویی در انرژی و ۹۰ درصد صرفه جویی در مصرف آب می‌شود.

آمار زباله‌ها در ایران نشان می‌دهد تولید زباله‌های کاغذی یک چهارم تولید زباله‌های کاغذی در کشورهای پیشرفته می‌باشد که این نشان دهنده آن است که ایران بسیار در این زمینه پیشرفت کرده‌است.

در واقع تفكر بازيافت كاغذ با اهداف كلي مثل جلوگيري از غارت بي رويه منابع طبيعي، كاهش مصرف انرژي، تقليل ميزان زباله  براي كاهش هزينه‌هاي دفع و تغيير الگوي مصرف به وجود آمد. با توجه به اين كه كاغذ ماده‌اي فاسد شدني نيست، بهترين روش جمع‌آوري آن، از درب منازل، اداره‌ها و مدارس قبل از مخلوط شدن با بقيه پسماندها است. امروزه در كشورهايي همچون هلند، سوئيس و ژاپن بيش از 50درصد كاغذهاي مصرفي مورد بازيافت قرار مي‌گيرد.

بازيافت كاغذ داراي ابعاد مختلفي است كه از مهمترين ابعاد آن بعد اقتصادي است. شكي نيست كه با جداسازي زباله‌هاي كاغذ و وارد ساختن مجدد آن در چرخه توليد مي‌توان از آن به عنوان يك ماده خام در توليد كالاهاي جديد مصرفي استفاده كرد.

بر طبق آمار سال 1382 هر شهروند تهراني به طور متوسط سالانه 13كيلوگرم كاغذ مصرف مي‌ كند كه بيش از نيمي از كاغذهاي مصرف شده در سطل‌هاي زباله ريخته و يا با زباله‌هاي شهري مخلوط مي‌شوند كه غيرقابل تفكيك و  بازيافت هستند و در نتيجه سرمايه كلاني از اين راه به هدر مي‌رود. از طرفي واردات سالانه كاغذ، بر اقتصاد شهري لطمه‌اي جبران‌ناپذير وارد خواهد كرد كه مي‌توان با بازيافت از واردات بي‌رويه به داخل كشور جلوگيري كرد، از طرفي چون  بازيافت برنامه‌اي مقرون به صرفه است، نسبت به دفن يا سوزاندن زباله هزينه كمتري را به شهرداري‌ها تحميل مي‌كند.

با افزايش هزينه دفن به علت محدوديت‌ مقررات موجود و كاهش بودجه شهرها به دليل هزينه‌ سنگين آشغال‌سوزها و تكنولوژي‌هاي كنترل آلودگي هوا، تمايل به بازيافت بدون چون و چرا در آينده افزايش پيدا خواهد كرد . از بعد زيست محيطي نیز بازيافت كاغذ اهميت فراوان دارد، كاغذهاي مورد مصرف از چوب درختان قطع شده به دست مي‌آيد، برداشت روزافزون از درختان اين منابع حياتي اكوسيستم، نابودي جنگل‌ها را به دنبال خواهد داشت، بازيافت و توليد از كاغذهاي باطله به جاي چوب نه تنها سبب حفظ جنگل‌ها مي‌شود، بلكه انرژي مورد نياز را براي توليد يك تن كاغذ به سه چهارم تقليل مي‌دهد.

 از سوي ديگر با جمع‌آوري و بازيافت كاغذ توسط دانش‌آموزان در مدارس و كارمندان در ادارات مي‌توان روحيه مسئوليت‌پذيري و صرفه‌جويي را تقويت كرد، متأسفانه اكثر مردم كشور ما نمي‌دانند كه همه پسماندها دورريختني نيستند. از طرفي به دليل اهميت زباله‌ها - كه به طلاي كثيف معروف شده - با جمع‌آوري اصولي آن مي‌توان باعث تغيير الگوي مصرف در جامعه شد.

 آموزش و آگاه سازي مردم از اين طرح با كمك تمامي نهادهاي فرهنگي نظير صدا و سيما،  آموزش تفكيك از مبدأ با قراردادن سطل‌هاي چند قسمتي و  در اختيار گذاشتن كيسه‌هاي زباله رايگان به شهروندان، جمع‌آوري زباله كاغذ2 بار در هفته‌ و حتي خريدن كاغذها از مردم توسط غرفه‌هاي ويژه خريد، استخدام مهندسين بهداشت محيط در مناطق بازيافت و شهرداري براي نظارت به خصوص در مدارس، كارخانجات، ادارات كه منبع اصلي مصرف زباله كاغذ هستند و گسترش كارخانجات بازيافت كاغذ و حمايت از آنها، راهكارهايي است كه مي توان  براي دست يابي به بازيافت كاغذ پيش گرفت.

بازیافت زباله های چوبی

منابع زباله های چوبی صنعتی و خانگی عبارتند از كابینت ها، كمدها، مبلمان، طبق ها (Pallets) و جعبه های چوبی كهنه كه دور ریخته می شوند و همچنین تخته های مورد استفاده در ساخت و ساز و یا تخریب ساختمان ها. در ایرلند بیشترین دور ریز چوب از صنایع این كشور حاصل می شود. در سال 1998 دور ریز صنایع چوب و فراورده های چوبی این كشور حدود 244 هزار تن بود. منظور از صنایع چوب و فراورده های چوبی در اینجا، چوب بری ها، كارخانه های ساخت لوازم و فراورده های چوبی همانند جعبه، طبق و...  همچنین كارخانه های ساخت مبلمان و تزئینات داخلی ساختمان است.
چوب به طور گسترده ای در صنعت بسته بندی به كارگرفته می شود از جمله طبق ها و صندوق های چوبی. حدود 5/12 درصد از دور ریز بسته بندی ها در ایرلند در سال 1998 حدود 683 هزار تن بوده و بنابراین حدود 85 هزار تن از این زباله ها، چوب بوده است.

میزان بازیافت چوب از صنایع ایرلند طی سال 1998، حدود 221 هزار تن گزارش شده است كه این مقدار حدود 90 درصد از كل چوب بازیافتی در این كشور بوده است. دورریزهای چوبی همانند پوشال و خاك اره و خرده چوب به عنوان مواد خام با ارزش در تولید بسیاری از محصولات چوبی به كار گرفته می شوند.
مطالعه جدیدی كه در آمریكا انجام شده است نشان می دهد كه حدود 44 درصد از 1/35 میلیون تن زباله ساختمانی آن كشور در سال 1998 قابل بازیافت بوده است. با فرض این كه زباله های چوبی ساختمانی كشور ایرلند (14 درصد از كل) نیز از نظر قابلیت بازیافت، مشابه آمریكا باشد می توان حدس زد كه حدود 166 هزار تن از زباله های چوبی ناشی از فعالیت های ساختمانی یا تخریبی در ایرلند، قابل بازیافت بوده اند.


كاربردهای زباله های چوبی

فراوری مجدد چوب، بخشی از صنعت تولید فراورده های چوبی ایرلند در چند دهه اخیر است كه به میزان زیادی منجر به بازیافت زباله های چوبی چوب بری ها و دیگر صنایع مرتبط با چوب شده است. با فرض جداسازی موفق و آلوده نبودن این ضایعات، زباله های چوبی از نظر تئوری می توانند همانند چوب نو كاربردهای بسیار پیدا كنند. در حال حاضر كاربردهای دورریز صنعت چوب در ایرلند عبارتند از:

  1. ساخت تخته های چوبی

چهار كارخانه بزرگ تخته سازی در ایرلند وجود دارد كه OSB , MDF ، تخته سه لا و نئوپان تولید می كنند. این كارخانه ها بخشی از ضایعات چوب و غیره- را به عنوان بخشی از مواد اولیه خود به كار می گیرند. اگرچه اغلب، ضایعات با كیفیت و تمیز چوب از سوی این كارخانه ها پذیرفته می شوند ولی امكان بازیافت زباله های چوبی شهری نیز در این كارخانه ها وجود دارد.

  1. تهیه مالچ و كود گیاهی

در ایرلند چندین شركت، ضایعات چوب را برای تهیه مالچ (ماده ای كه به عنوان پوشش خاك و برای مهار كردن شن های روان از آن استفاده می شود) و كود گیاهی به كار می گیرند. تهیه مالچ شامل ریز كردن زباله های چوبی به ذرات كوچك است به صورتی كه بتوانند به عنوان پوشش زمین و یا در تزیین فضای بیرونی خانه استفاده شوند. ارزش مالچ به ظاهر آن است چندین كارخانه مالچ های رنگی- تزئینی تولید می كنند. مالچ علاوه بر این، از رشد علف های هرز نیز جلوگیری می كند. ضایعات چوبی كه به طور مناسبی خرد و دانه بندی شده اند می توانند به عنوان پر كننده و منبع كربن در تولید كود گیاهی به كارگرفته شوند چندین كارخانه كودسازی در ایرلند، آماده پذیرش زباله های چوبی هستند.

  1. به كارگیری دوباره زباله های چوبی

حداقل دو كارخانه در ایرلند وجود دارد كه در زمینه تعمیر طبق ها فعالیت می كنند. یكی از این شركت ها درصدی از طبق های چوبی جمع آوری شده را بازیافت می كند. طبق های چوبی از هم باز می شوند و با مواد نو برای ساخت طبق های جدید به كارگرفته می شوند. كارخانه دیگر تیرهای طبق هایی را كه به انگلستان صادر می شوند برای ساخت طبق های جدید بازیافت می كند.

  1. چوب به عنوان سوخت

بسیاری از كارخانه ها از زباله های چوبی به عنوان سوخت استفاده می كنند. این مساله به ویژه در مورد كارخانه های فراوری چوب، چوب بری ها و ... صدق می كند. این كار نیاز آن ها را به مصرف برق و انبار كردن دورریز چوب كاهش می دهد. زباله های چوبی بدون آلودگی، سوخت های تمیز و كم گوگردی هستند. تعدادی از چوب بری های ایرلند برای خشك كردن الوارها در كوره نیز از سوزاندن ضایعات چوبی به عنوان منبع گرمایش استفاده می كنند.

بازیافت شیشه

 

نزدیک به 4000 سال قبل از میلاد مسیح، شیشه بیشتر به صورت دانه‌های تزئینی در خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت

 1550سال قبل از میلاد مسیح، ظرف‌های شیشه‌ای رنگی جهت پخت و پز و نوشیدن استفاده می‌شدند. همراه با انقلاب صنعتی، ساخت شیشه‌  در مقیاس بزرگ شروع  شد که  اوج آن ظرف‌های شیشه در قرن20 بوده ولی امروزه قیمت آن ارزانتر و مصرف آن بیشتر است و برای بسته‌بندی، تولید مواد و استفاده در پنجره و کاربردهای متنوع دیگری استفاده  می‌شود.

شیشه یکی از مواد قابل بازیافت  است که در صورت بازیافت می‌تواند اولاً صرفه‌جویی در استفاده از مواد خام را دربرداشته باشد، ثانیاً به صرفه‌جویی در مصرف انرژی منجر  می‌شود. شیشه از این نظر بی نظیر است که بارها می‌توان آن را به کار برد. شیشه‌های شکسته یا ضایعاتی را می‌توان با ماسه، سنگ آهک و کربنات سدیم مخلوط کرد و شیشه نو به دست آورد.

بازیافت شیشه دلایل زیست‌محیطی، اقتصادی و فرهنگی مهمی دارد. کیفیت بازیافتی شیشه شبیه کیفیت شیشه‌ای است که از ابتدا توسط مواد خام اولیه ساخته شده است. شیشه می‌تواند  بدون اینکه از کیفیت آن کاسته شود، بازیافت شود، به طوری‌که هر بطری شیشه‌ای می‌تواند تا 15 بار در چرخه بین تولید و مصرف مورد استفاده مجدد قرار گیرد. بازیافت شیشه مقرون به صرفه است و قیمت مصرف آن‌ را کاهش می‌دهد. بازیافت شیشه به ذخیره انرژی منجر می‌شود و موجب حفظ محیط‌زیست نیز می‌گردد. استفاده از شیشه بازیافتی سبب ذخیره صدها هزار تن ماده خام اولیه در هر سال می‌شود که  این کار نیاز به استخراج ماده خام را کاهش می‌دهد و به حفظ زیبایی مناطق اطراف شهرها منجر می‌گردد. از طرفی باعث اشتغال‌زایی نیز می‌شود.

به ازای هر تن تولید شیشه نو از ماده خام اولیه 8/27 پوند آلودگی، تولید می‌شود که بازیافت شیشه این مقدار را 20-14 درصد و مصرف انرژی را به 32-25 درصد کاهش می‌دهد و به ازای هر تن شیشه بازیافتی 9 گالن نفت ذخیره می‌شود. اما شیشه‌هایی که قابل بازیافت‌اند، شامل تمام بطری‌هایی به رنگ سبز، قهوه‌ای که در آنها ماءالشعیر، نوشابه، آب، آب معدنی ریخته می‌شود و تمام ظروف دهانه گشاد شیشه‌ای و ظروف حاوی چاشنی.

شیشه‌هایی که غیرقابل بازیافت‌اند شامل: شیشه شکسته پنجره، شیشه شکسته جلو اتومبیل، ظرف سفالی پیرکس، ظروف شیشه‌ای برای زیبایی، لامپ روشنایی یا لوله فلورسنت، شیشه‌های آزمایشگاهی و طبی، آینه و شیشه‌های لعابی مانند کریستال و شیشه تلویزیون.

مهم‌ترین مرحله و شاید پرهزینه‌ترین مرحله در بازیافت شیشه از زباله‌های شهری، جداسازی شیشه براساس رنگ در میان زباله‌هاست، بنابراین توصیه می‌شود شیشه‌ها در محل تولید توسط شهروندان جدا شوند و در حد امکان برچسب و در روی بطری‌های شیشه‌ای از آنها جدا شود و البته باید اطمینان حاصل کرد که برای نگهداری مواد سمی و خطرناک استفاده نشده باشد.

در زباله‌ها می‌توان بطری‌های سالم شیشه‌ای زیادی را پیدا نمود. غالب این بطری‌ها را شیشه‌های کوچک که مقاومت آنها در مقابل شکنندگی بیشتر از بطری‌های عمومی بزرگ است، تشکیل می‌دهند، اما با این حال برخی از افراد به علت عدم آگاهی ارزش اقتصادی بطری‌های بزرگ و یا هر علت دیگر، گاهی اوقات بطری‌ها را روی زباله‌ها می‌اندازند که در کنار بطری‌های کوچک موجود در زباله جمع‌آوری می‌شوند.

شیشه ها پس از تحویل به کارخانجات براساس رنگ بندی تفکیک می شوند، البته در صورت سالم بودن، این عمل راحت تر انجام می شود.
پس از جداسازی، شست وشو انجام می شود تا اثرات آن پاک شده و حتی الامکان مواد خالص به دست آید. سپس شیشه ها را خرد کرده و آنها را ذوب می کنند. مواد ذوب شده جدید قابلیت استفاده در صنعت را دارند.
شیشه نیمه عمر بالایی دارد و نیازمند زمان زیادی برای پوسیدگی و بازگشت به طبیعت است. اگر شیشه سهواً با زباله تر مخلوط شود ممکن است در کود به دست آمده از زباله تر وجود داشته باشد و تماس این کود با دست و پای کشاورزان ایجاد جراحات کند.
از شیشه بازیافتی علاوه بر تولید مجدد شیشه می توان در آسفالت خیابان ها نیز استفاده کرد.
شیشه بازیافتی نیازمند مصرف انرژی کمتری است و وجود آن در صورت شکستگی خطرساز است. سعی کنیم به نحو احسن در منزل این ماده را جدا سازی کرده و به مأموران جمع آوری پسماند خشک تحویل دهیم.

از جمله پیشنهادات در زمینه تفکیک شیشه در مبدا

  1. طراحی سطل‌های چند قسمتی به طوری‌که هر قسمت آن مخصوص یک نوع زباله باشد.

  2. قرار دادن سطل‌های مخصوص جمع‌آوری شیشه در مغازه‌ها و مراکز تولید شیشه 3

  3. قراردادن سطل‌های مخصوص جمع‌آوری شیشه‌های نوشابه، شیشه شیر، ماءالشعیر و... در مدارس

  4. آموزش چهره به چهره شهروندان به‌خصوص خانم‌های خانه‌دار در نحوه جمع‌آوری شیشه‌ها

  5. استفاده از تبلیغات تلویزیونی برای آموزش به افراد

 

زایدات ساختمانی

زایدات ساختماني و عمراني يكي از معضلات كلان شهرهاست كه عدم مديريت صحيح آنها موجب آلودگي منظر و مسائل بهداشتي فراواني در حاشيه شهر ها مي گردد. در ايران ميزان توليد زایدات ساختماني و عمراني عموماً چهار برابر پسماند شهري است به همين دليل مديريت اين گروه از پسماندها يكي از اولويت ها مديريت هر شهریست چرا كه مديريت صحيح اين زایدات علاوه بر ايجاد شرايط زيست بهينه در شهر و نواحي حاشيه اي آن موجب توسعه فعاليتهاي عمراني شهري نيز مي گردد.
بازيافت زایدات عمراني و ساختماني يكي از روشهاي امحای اين زایدات بدون دفن و با ايجاد ارزش افزوده است . يكي از موادي كه امكان بازيافت آن بسيار زياد است بازيافت آسفالت مي باشد طرح بازيافت آسفالت شهر مشهد درمهر ماه سال 1389با ظرفيت تولید 200 تن در روزآسفالت آماده كه به بهره برداري رسید. 

بازیافت آسفالت

بازیافت اسفالت گرم شامل عملیاتی است که طی آن آسفالت برداشت شده از روسازی موجود با یا بدون مصالح غیر آسفالتی، طبق ضخامت تعیین شده در نقشه های اجرائی و مطابق دستورات دستگاه نظارت، بعد از شکستن و خردشدن و دانه بندی، و اختلاط با مواد قیری با یا بدون مصالح سنگی جدید و یا آسفالت گرم جدید، در یک کارخانه مرکزی آسفالت و یا در محل به طریق گرم و مطابق مشخصات آسفالت گرم و بتن آسفالتی تولید و در سطح راه پخش و کوبیده شود. کلیه مصالح مصرفی در این عملیات و روش های طرح، ساخت و اجرا و کیفیت مخلوط آسفالت نهایی تهیه شده باید با مشخصات فصول مربوطه در نشریه شماره 101 و آئین نامه روسازی راه، نشریه شماره 234 و نشريه 341 نظام فنی و اجرایی کشور مطابقت داشته باشد.

اصطلاحات و واژه های بازیافت گرم

عملیات بازیافت گرم شامل واژ ه ها و تعاریف زیر است:

  • بازیافت

استفاده مجدد از مصالح موجود برای تهیه آسفالت جدید و بهسازی روسازی های کهنه و قدیمی.

  • بازیافت کارخانه ای

مصالح بازیابی شده از روسازی موجود، به کارخانه آسفالت مرکزی حمل و در صورت لزوم با مصالح سنگی جدید و مواد قیری جدید مخلوط شده و به آسفالت گرم تبدیل می شود. این آسفالت مجددأ به محل مصرف حمل و پس از پخش در سطح راه متراکم می گردد.

  • بازیافت درجا

در این روش کلیه عملیات بازیابی گرم به صورت درجا (در محل مصرف) انجام و در سطح راه پخش و متراکم می شود.

  •  اسفالت بازیافتی

مصالح بدست آمده از آسفالت شامل قیر و مصالح سنگی است که با روش های گوناگون، با و یا بدون حرارت دادن سطح روسازی، برداشت می شود.

  • مصالح سنگی بازیافتی

شامل مصالح سنگی بدست آمده از روسازی موجود است که فاقد قیر غیر قابل استفاده می باشد.

  • قیر جدا شده

شامل قیری است که از مصالح RAP یا خرده آسفالت حاصل از بازیافت بدست می آید.

  • مصالح سنگی جدا شده

شامل مصالح سنگی بدست آمده از مصالح RAP می باشد که بعد از جدا سازی قیر حاصل می شود.

  • مصالح سنگی جدید

شامل مصالح سنگی جدید با دانه بندی و کیفیت معین و منطبق با مشخصات است که برای اختلاط با آسفالت گرم مورد بازیافت و به نسبت تعیین شده در طرح اختلاط مصرف می شود.

  • ماده جوان کننده قیر

ماده جوان کننده و یا احیاد کننده با مشخصات معین که به منظور اصلاح خصوصيات قیر سخت شده موجود در مصالح بازیافت مصرف می شود.

  • مخلوط آسفالت گرم بازیافتی

مخلوط آسفالت گرم نهایی از عملیات بازیافت از اختلاط مصالح روسازی قدیمی و مصالح سنگی جدید، و یا آسفالت گرم جدید و در صورت لزوم قیر جدید و یا ماده جوان کننده، تهیه می شود. این مخلوط برای استفاده در هر یک از لایه های روسازی باید مشخصات تعیین شده برای لایه مورد نظر را داشته باشد.

 

امتیازات بازیافت گرم

حفظ منابع طبیعی ناشی از مصرف بخش عمده ای از مصالح سنگی و مواد قیری روسازی قدیمی در بازیافت گرم کارخانه ای و یا کلیه این مصالح در بازیافت گرم درجا از مهمترین امتیاز این فرآیند محسوب می شود که سایر امتیازات زیر را نیز باید به آن افزود.

  • افزایش مقاومت روسازی بدون تغییر و یا تغییر جزئی در ضخامت روسازی.

  • اصلاح آسیب دیدگی های سطحی شامل قیرزدگی، پدیده جدا شدن سنگ دانه ها از رویه آسفالتی، شیار افتادگی ، ناهمواری ها و تغییر شکل ها.

  • افزایش تاب لغزشی

  • اصلاح خواص فیزیکی و شيمیائی قیر سخت شده موجود روسازی با جوان سازها و انطباق آن با مشخصات قیر خالص و در نتیجه افزایش دوام رویه آسفالتی و بهبود تاب خستگی آن.

  • ثابت نگه داشتن رقوم سطح راه و یا تغییر جزئی این رقوم و در نتیجه سازگاری با شرایط هندسی را ه .

  • کاهش آلودگی زیست محیطی.

  • کاهش تولید ضایعات و مواد زائد و عدم نیار به محل تخلیه برای این مواد.

  • صرفه جویی در هزینه و انرژی و افزايش سرعت اجرای عملیات .

در مقابل امتیازات فوق باید آلودگی زیست محیطی بازیافت گرم کارخانه ای ناشی از مصرف مصالح بازیابی شده و گرم کردن و تبدیل آن به آسفالت گرم و نیز اختلال جزئی در جریان ترافيك عمومی را از کارخانه به محل مصرف و بالعکس یادآور شد.

انواع بازیافت گرم

عملیات بازیافت گرم به دو روش متفاوت زیر اجرا می شود:

روش كار خانه اي

روش درجا

استفاده از روش درجا محدود به آن است که روسازی از توان باربری لازم و کافی برخوردار باشد تا اصلاح و ترمیم خرابی های سطحی مشروحه زیر با حداکثر ضخامت بازیابی، حدود 5 سانتیمتر، امکان پذیر گردد:

  • اصلاح تغییر شکل های طولی و عرضی شامل شیارافتادگی و موج های ایجاد شده در جهت حرکت وسایل نقلیه، اصلاح شیب عرضی و زهکشی سطحی.

  • حذف موقت ترک های انعکاسی

  • مرمت ترک های ناشی از بارگذاری و ترک های حرارتی با شدت خيلی کم

احیای قیر اکسیده شده آسفالت موجود با مصرف جوان سازها بدون افزایش قیر

  • مرمت ترک های لغزشی

  • اصلاح تاب لغزشی و قیرزدگی

  • اصلاح دانه بندی و افزایش کیفیت آسفالت

در این روش ابتدا سطح آسفالت موجود حرارت داده می شود و آسفالت نرم شده توسط حرارت با شخم زن های دوار برداشته شده و به داخل دستگاه مخلوط کننده آسفالت و در صورت لزوم ضمن اختلاط با مصالح جدید سنگی، قیر و یا ماده جوان ساز، مخلوط آسفالت گرم حاصل روی سطح راه پخش و متراکم می شود، که معمولآ یک لایه آسفالت گرم جدید نیز روی این لایه اجرا می گردد. تمام این عملیات بصورت درجا و طی یک یا دوبار عبور انجام می گردد. حداکثر عمق بازیافت در روش درجا گاهی تا 75 میلیمتر نیز قابل افزایش است.

بازیافت گرم درجا می تواند فقط آسیب دیدگی های سطحی را اصلاح کند، لذا اجرای این عملیات محدود به شرایطی است که سیستم روسازی از مقاومت و قدرت سازه ای کافی برخوردار باشد. ضخامت لایه آسفالتی مورد بازیافت در این روش معمولآ بین 25-50 میلیمتر است که در مواردی ممکن است به 75 میلیمتر برسد. محورهای آسفالتی که از روش درجا استفاده می کنند باید ضخامت آسفالت گرم آنها حداقل 75 میلیمتر باشد زیرا ضخامت کمتر از آن موجب می شود تا در جریان شخم زدن رویه آسفالتی موجود لایه غیرآسفالتی اساس یا زیراساس که بلافاصله در زیر آن وجود دارد، از عمق کنده شده و از لایه مربوطه جدا شود.

انواع بازیافت گرم درجا:

بازيافت گرم درجا به سه روش زیر اجراء مي شود .

بازیافت سطحی

بازیافت سطحی یا روش گرمایش - تراشیدن شامل مراحل زیر است :

  • حرارت دادن سطح مورد بازیافت با دستگاه های گرم کننده مخصوص با دمای 150 - 110 درجه سانتیگراد.

  • شخم زدن آسفالت گرم شده و نرم شده.

  • افزودن ماده جوان ساز به مصالح شخم زده برای اصلاح قیر موجود و انطباق آن با مشخصات قیر تعیین شده در پروژه .

  • اختلاط کامل مخلوط بازیافتی با ماده جوان ساز.

  • پخش مخلوط بعد از اختلاط در تراز و شیب کنترل شده.

  • متراکم کردن مخلوط با غلتک های معمولی مورد استفاده در عملیات آسفالت گرم.

عمق بازیافت سطحی بین 25 -20 میلیمتر است که می تواند به 50 میلیمتر نیز افزایش يابد. در جریان اجرای مراحل بالا با توجه به تفاوتی که ممکن است در سختی و شکنندگی موضعی رویه آسفالتی وجود داشته باشد، گاهی اوقات شخم زدن موجب ناهمگنی و تغییر تراز سطح شخم زده نسبت به تراز اولیه می شود.

این روش اگر با اجرای یک لایه نازک از بتن آسفالتی جدید بعنوان روکش همراه باشد بازیافت سطحی چند عبوره نام دارد. معمولأ بین تکمیل بازیافت سطحی و پخش لایه جدید باید وقفه ای وجود داشته باشد.

روش احیاي مجدد

این روش شامل اجرای مراحل زیر است :

  • گرم کردن رویه اسفالتی

  • شخم زدن سطح گرم و نرم شده رویه آسفاتی در عمق حداکثر 40 میلیمتر

  • افزودن مواد جوان ساز به مخلوط بازیافتی با مقدار پیش تعیین شده برحسب درصد وزنی RAP و با توجه به کنترل سرعت ماشین. 

  • اختلاط كامل مصالح بازيافتي با مواد جوان ساز.

  • پخش مصالح بازیافت به عنوان لایه تسطیح کننده.

  • پخش یک لایه مخلوط اسفالت گرم جدید روی این لایه.

  • کوبیدن همزمان دو لایه با غلتک های معمولی مورد استفاده برای متراکم کردن آسفالت گرم.

از این روش موقعی استفاده می شود که روش گرمایشی - تراشیدن نتواند پروفیل رویه و یا تاب لغزشی راه، و یکنواختی سطح را اصلاح کند یا اجرای روکش های معمولی تقویتی با ضخامت متوسط یا زیاد نیز برای رویه موجود مورد نیاز نبوده و مقرون به صرفه نباشد. در واقع تفاوت این روش با روش گرم کردن - تراشیدن فقط در اجرای یک لایه آسفالت گرم جدید با ضخامت حدود 14 میلیمتر است که قبل از کوبیدن لایه اصلی بازیافت روی آن پخش شده و همزمان دو لایه با یکدیگر متراکم می شوند.

این روش ممکن است یک عبوره و یا چند عبوره باشد.

در روش یک عبوره آخرین دستگاه در زنجیره بازیافت گرم یک لایه روکش آسفالت گرم جدید است که روی مخلوط بازیافتی متراکم نشده پخش و سپس دو لایه همزمان متراکم می شوند.

در روش چند عبوره آخرین دستگاه در فرآیند بازیافت گرم مخلوط بازیافتی را پخش می کند. سپس یک پخش کننده بلافاصله پشت سر آن حرکت می کند و آسفالت گرم جدید و مخلوط بازیافتی را با هم به عنوان یک لایه متراکم می نماید.

روش اختلاط مجدد

این روش وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که روش احیای مجدد نتواند خواص مخلوط آسفالتی مورد بازیافت را بهبود بخشد و در نتیجه مصرف مصالح سنگی جدید و یا آسفالت گرم جدید برای افزایش مقاومت و دوام رویه آسفالتی مورد نیاز باشد. در این روش مقدار آسفالت جدید مصرفی که با مصالح بازیافت مخلوط شده و سپس پخش و متراکم می گردد از 30 - 18 کیلوگرم در متر مربع برحسب خصوصیات آسفالت موجود متغییر است.

این روش شامل مرا حل زیر است :

  • خشک کردن و گرم کردن لایه فوقانی روسازی موجود.

  • شخم زدن روسازی که معمولأ 50 میلیمتر است ولی ممکن است تا 75 میلیمتر افزایش يابد.

  • افزودن ماده جوان ساز، مصالح سنگی جدید و یا آسفالت گرم جدید، هر کدام که در طرح پیش بینی شده باشد.

  • اختلاط کامل مخلوط بازیافتی با مصالح جدید.

  • پخش آسفالت.

  • متراکم کردن آسفالت.

بازيافت لاستيك

 

در ابتدا به نظر می رسید که تایرهای فرسوده ظاهرا" چندان ارزشی ندارند و باید پس از پایان عمر مفیدشان دور ریخته شوند ولی با رشد صنایع خودروسازی و از رده خارج نمودن خودروهای فرسوده تعداد تایرهای مستعمل طی چند دهه گذشته رو به افزایش بوده است به گونه ای که انبوه این ضایعات علاوه بر مشکلات زیست-محیطی , خطرات آتش سوزی نیز به همراه دارد. با وجود این مشکلات اغلب مواد و اجزای تشکیل دهنده تایر مواد ارزشمندی مانند دوده و کائوچوی مصنوعی می باشد که از نفت خام به دست می آید و کاربردهای فراوانی دارد نظیر تقویت کننده آسفالت,ساخت قطعات لاستیکی,تولید کفپوش,تولید چمن مصنوعی...

لاستيك‌ها حدود 5 درصد وزن خودرو را تشكيل مي‌دهند. در ايران سالانه حدود هفت ميليون حلقه انواع لاستيك سبك و سنگين مصرف مي‌شود. لاستيك‌هاي فرسوده از جمله ضايعاتي به حساب مي‌آيند كه به دليل پايداري زياد، اثرات زيان‌بار زيست‌محيطي بسياري دارند و چهره طبيعت را زشت مي‌كنند. اگر بدانيم به ازاي توليد يك لاستيك كاميوني معادل 22 گالن نفت مصرف مي‌شود و در صورت روكش‌گذاري لاستيك، 70درصد در مصرف نفت خام موردنياز صرفه‌جويي مي‌شود، بيشتر به لزوم بازيافت لاستيك پي مي‌بريم.

يكي از راه هاي كنترل آلودگي محيط زيست، استفاده از تايرهاي فرسوده براي توليد انرژي در نيروگاه ها و كارخانه هاست، اما يكي از ايراداتي كه ممكن است در ذهن متصور شود، مساله آلودگي هواي ناشي از اين كارخانه است. مثلاً در نيروگاه فوق الذكر سيستم تصفيه گاز خروجي از سه مرحله مجزا تشكيل شده است. در قسمت اول فيلترهاي كيسه يي قرار دارند كه شبيه يك جاروبرقي بزرگ عمل مي كنند و ذرات (اساساً اكسيدهاي روي) را جدا مي كنند و براي اين كار نيز از اختلاف فشار در نواحي مختلف كمك مي گيرند. اين ذرات درون قيف هايي جمع آوري مي شوند تا در صنايع بازيافت فلزات مورد استفاده قرار گيرند. در اين مرحله ابتدايي بيش از 99 درصد ذرات معلق حذف مي شوند.
    
در قسمت دوم يك فرآيند نيمه خشك براي سولفورزدايي از گاز خروجي وجود دارد كه در آن از هيدروكسيد كلسيم (آهك هيدراته) استفاده مي شود. راندمان حذف دي اكسيد گوگرد حدود 90 درصد است و به علاوه مقادير ناچيز كلريد هيدروژن نيز با راندمان مشابهي حذف مي شود. عمليات تصفيه گاز خروجي با به كارگيري فيلترهاي كيسه اي ثانويه كامل مي شود كه طي آن محصولات حاصل از واكنش آهك با گوگرد در قيف هاي اين فيلترها جمع آوري مي شوند و به فرآيند سولفورزدايي عودت داده مي شوند تا باعث افزايش راندمان عمليات حذف دي اكسيد گوگرد شود. گازهايي كه نهايتاً از دودكش نيروگاه خارج مي شوند به طور پيوسته از لحاظ ميزان SO2، Nox و ذرات معلق و CO تحت كنترل و پايش قرار دارند. همان گونه كه ذكر شد سيستم سه مرحله اي تصفيه گاز خروجي با اين هدف طراحي شده است كه اطمينان حاصل شود كه ميزان مواد منتشر شده كمتر از سطح مجاز هستند.

يكي ديگر از روش هاي استفاده از تايرها در نيروگاه ها، خوراك دهي تايرهاي خرد شده به عنوان درصدي از سوخت نيروگاه هاي زغال سنگي است. اين روش در اكثر كشورها مورد توجه قرار گرفته است چون نيازمند سرمايه گذاري اندكي است و به تجهيزات خاصي نيز احتياج ندارد و از همان امكانات موجود در اين گونه نيروگاه ها مي توان براي این تغيير استفاده كرد. تحقيقات نشان مي دهد اين كار باعث فراتر رفتن ميزان آلاينده هاي دودكش از حد مجاز نيز نخواهد شد.
    
با توجه به تغيير بافت اجتماعي جهان به سوي افزايش شهرنشيني و رشد رفاه طلبي مي توان شاهد بيشتر شدن تعداد اتومبيل ها و افزايش استفاده از آن بود كه اين موضوع از ديدگاه زيست محيطي خطرآفرين است. گذشته از تمامي خطرات موجود در اين افزايش تقاضا، موضوع تاير خودروها يكي از مسائلي است كه به دليل حجيم بودن سريعاً پديدار مي شود. تاكنون راه حل هاي مختلفي براي اين مساله پيشنهاد شده است كه در اين مقاله به قسمتي از آنها پرداخته شد ولي مشهود است كه هنوز قسمت اعظم اين مشكل با ارسال تايرها به مراكز دفن حل مي شود. كشورهاي اروپايي به دليل كمبود زمين و نيز جهت جلوگيري از آلودگي بيشتر و تسريع در استفاده از راه حل هاي ديگر، امكان استفاده از اين گزينه را ممنوع ساخته اند كه همين موضوع باعث افزايش سهم روش هاي ديگر خواهد شد. صنعت برق نيز از رشد مناسبي برخوردار است و براي ادامه اين رشد نيازمند سوخت هاي قابل قبول و ارزان است. تايرها مي توانند به عنوان يك سوخت در نيروگاه ها به كار گرفته شوند. در كشور ما نيز در حال حاضر تقاضا براي اتومبيل روزافزون است و طي دهه آينده يكي از چالش هاي پيش روي محيط زيست، اتومبيل و مشكلات ناشي از آن خواهد بود هر چند در حال حاضر نيز اين مشكل وجود دارد. از اين رو توصيه مي شود از هم اكنون راه حل هاي مناسب براي تايرها مورد مداقه و بررسي قرار گيرد.
    
به عنوان يك راه حل مي توان نيروگاه زغال سنگي در حال احداث طبس را به نحوي طراحي كرد كه قادر باشد تايرهاي اتومبيل را نيز به عنوان بخشي از سوخت خود به مصرف برساند. با اين كار مي توان علاوه بر كاستن از مشكلات زيست محيطي تايرها، با رفتار اين سوخت نيز آشنا شده و در مورد استفاده از تكنولوژي هاي بازيافت انرژي از تايرها تجربه كسب كرد. وجود محلي كه از تايرها به عنوان سوخت استفاده مي كند باعث خواهد شد مراكز تحقيقاتي و دانشگاه ها نيز بتوانند روي اين مساله با دقت بيشتري به تحقيق بپردازند و جوانب كار روشن تر شود. پيشنهاد دیگر اين است كه از توليدكنندگان تاير به ازاي هر كيلو تاير مبلغ 10 تومان به عنوان هزينه پسماند اخذ شود و در اختيار يك صندوق مديريت پسماند تاير قرار گيرد. البته تاثير اين عدد بر قيمت تاير زياد نخواهد بود چون مثلاً وزن يك تاير سواري بين هفت، هشت كيلوگرم است. مي توان اين مبلغ را به ازاي وزن مصرفي براي تشويق اين گونه نيروگاه ها يا ديگر مصرف كنندگان اين زباله اختصاص داد.

از آنجايي كه لاستيك و پلاستيك ساليان سال در محيط باقي مانده و قابل تجزيه بيولوژيكي نيستند، زيان هاي وسيعي را متوجه محيط زيست خواهند كرد. با توجه به رشد شهرنشيني و آسايش طلبي انسان ها، استفاده از اتومبيل افزايش يافته است و به علاوه متوسط كيلومتر پيمايش هر خودرو نيز روز به روز بيشتر مي شود . يكي از آسيب هاي زيست محيطي اين موضوع، توليد تايرهاي فرسوده اي است كه قابل پذيرش توسط محيط زيست نيست و همه به دنبال يافتن روش هايي براي مديريت اين موضوع هستند.  در كنار مساله فوق دستيابي به يك سوخت ارزان و كارآمد يكي از دغدغه هاي دائمي صنايع است و صنايع توليد برق نيز با مقدار زياد مصرف و نيز نرخ بالاي رشد تقاضا، از اين قاعده مستثني نيستند و اين موضوع باعث شده استفاده از تايرهاي فرسوده به عنوان يك سوخت مورد توجه نيروگاه ها قرار گيرد. در اين مقاله سعي بر آن است كه به موضوع به كارگيري تايرهاي فرسوده براي توليد برق پرداخته شود.
    
گستردگي مشكل
سالانه در امريكا حدود 280 ميليون حلقه تاير تعويض مي شود. از اين تعداد 237 ميليون تاير به دور انداخته شده، 10 ميليون حلقه مجدداً مورد استفاده قرار گرفته و 5/33 ميليون حلقه نيز روكش مي شود. در امريكا در حال حاضر بين دو تا سه ميليارد تاير در محل هاي مختلف جمع شده و ميليون ها حلقه نيز به صورت غيرقانوني در محل هايي ريخته شده است. هم اكنون در امريكا 50 درصد از تايرهاي دور انداخته شده به صورت سوخت مصرف مي شود، 15 درصد به مصرف آسفالت اصلاح شده با لاستيك، پركننده براي صنايع لاستيك و... رسيده و مقداري نيز صادر مي شود.
    
در كشورهاي صنعتي وضعيت به گونه اي است كه گفته مي شود سالانه به ازاي هر نفر جمعيت، يك تاير تعويض مي شود و ميزان مصرف ديگر كشورها نيز ضريبي از اين عدد خواهد بود كه اين بستگي به پارامترهاي مختلفي در آن جامعه دارد. حدود 70 درصد لاستيك طبيعي در امريكاي شمالي و اروپاي غربي به مصرف تاير مي رسد. در آمار ديگري گفته شده سالانه به تعداد يك سوم تعداد چرخ اتومبيل ها، تاير فرسوده توليد مي شود. طبق آمار موجود كل كشورهاي اروپايي نيز حدود 280 ميليون حلقه تاير تعويض مي كنند.
    
در انگلستان طي سال 1996 ، 37 ميليون حلقه تاير از رده خارج شده و اين به معني 378 هزار تن مواد زاید است كه بايد به شكلي دفع شود. از اين تعداد، 36 درصد روكش شده و به چرخه مصرف بازگشته اند و 11 درصد نيز خرد شده و از مواد آن در مصارف مختلف استفاده شده است و 27 درصد نيز سوزانده شده و انرژي آنها بازيافت شده است و 26 درصد نيز راهي مراكز دفن شده اند.
    
بايد توجه داشت كه نمي توان همه تايرها را در مراكز دفن ريخت چون حجم زيادي اشغال كرده و در نتيجه به زمين زيادي نياز خواهد بود. به علاوه هزينه دفع هر تن زباله در اين مراكز در حال افزايش است. طبق قوانين جديد اتحاديه اروپا، ارسال تايرهاي فرسوده به مراكز دفن زباله ممنوع است. بايد توجه داشت كه هنگام كاهش قيمت تاير وارداتي يا افزايش ارزش پولي كشورها، در اغلب موارد خريد تاير نو با صرفه تر از روكش كردن آن خواهد بود، البته به جز در مورد تاير ماشين آلات سنگين و راهسازي كه به دليل قيمت بالاحتي تا سه مرتبه روكش مي شود. براي به مصرف رساندن تايرهاي خردشده نيز ظرفيت هاي محدودي وجود دارد.

اين مشكل در كشور ما نيز وجود دارد چون با وجود چند ميليون خودرو در سطح كشور و جمعيت 70 ميليون نفري ايران، در هر سال حدود 10 ميليون حلقه تاير مصرف مي شود كه اين به معني مصرف بيش از 200 هزار تن تاير در سال است. به اين رقم بايد تايرهاي فرسوده سال هاي قبل را نيز افزود. گستردگي اين موضوع به حدي است كه از هم اكنون مي توان شاهد تلنباري از تايرهاي فرسوده دور انداخته شده در محيط زيست اطراف شهرها و مناطق مختلف محيط زيست شهري بود. مثلاً در بازديدهايي كه مسئولان شهر تهران از مراكز دفن كهريزك داشته اند، با توجه به حجم بالاي تايرهاي مستعمل در ميان زباله هاي تهران، پيشنهادهايي براي احداث كارخانه بازيافت تاير ارائه شده است.
    
البته نگهداري تايرها در يك محل نيز بي خطر نيست چون مثلاً در تابستان 1993 وقوع يك آتش سوزي در يك محوطه باز نگهداري تايرها در انگلستان، باعث تخريب دو ساختمان شد و آتش نشانان به مدت چهار روز سرگرم مهار اين آتش بودند و منابع آب آشاميدني با خطر ورود فنل مواجه شدند. اين گونه آتش سوزي ها در ديگر كشورها نيز گزارش شده است.
    
امروزه با افزايش قيمت سوخت، بسياري از كشورها به دنبال افزايش سهم بازيافت انرژي از تايرهاي فرسوده هستند چون غير از مسائل فوق الذكر، كشورها پي برده اند كه ارزش حرارتي تايرها بيشتر از زغال سنگ است 32مگاژول/كيلوگرم به جاي 29 مگاژول/كيلوگرم ) و ميزان گوگرد آن نيز كمتر از زغال سنگ است. به علاوه سوزاندن باعث كاهش 90درصدي در حجم زائدات خواهد شد.
 

روش هاي بازيافت انرژي از لاستیک ها

حال پس از روشن شدن نياز به بازيافت انرژي از تايرها در ادامه به روش هاي قابل اجرا در مقياس هاي بزرگ مي پردازيم كه عبارتند از:

  • پيروليز

  • احتراق

عبارت احتراق به تخريب حرارتي يك ماده در يك محيط اكسيدكننده گفته مي شود و تخريب حرارتي يك ماده در وضعيت فقدان اكسيژن را در انگلستان پيروليز و در امريكا تقطير تخريبي مي گويند. قابل ذكر است كه برخلاف فرآيند احتراق كه واكنشي به شدت گرمازاست، فرآيند پيروليز واكنشي است به شدت گرماگير.
    
از احتراق تايرهاي فرسوده محصولات ثابتي به وجود خواهد آمد يعني محصولات احتراق عبارت خواهند بود از بخار آب، اكسيدهاي كربن و گوگرد، خاكستر و نيز مقداري حرارت كه مي توان مصرف يا از مجموعه خارج كرد.
    
اين در حالي است كه در پيروليز تايرها، آناليز تركيبات به اين روشني نخواهد بود چون با توجه به شرايطي كه واكنش طي آن انجام مي پذيرد، محدوده وسيعي از گازها و هيدروكربن هاي مايع در كنار مقادير متغيري از زغال به وجود خواهند آمد. با استفاده از روش پيروليز مي توان تا 58 درصد وزني تايرها، روغن به دست آورد و اين روغني خواهد بود كه خواص بسيار مشابهي با سوخت هاي سبك موجود در بازار و سوخت ديزل دارد. يكي ديگر از مزاياي روش پيروليز آن است كه سوختي توليد مي كند كه ارزش حرارتي نسبتاً خوبي دارد (42 مگاژول/كيلوگرم ) و ميزان گوگرد آن نيز بسته به شرايط فرآيندي بين 5 تا 5/1 درصد وزني است. به علاوه روغن حاصل از اين روش را مي توان به طور مستقيم مصرف كرد يا به سوخت هاي مشتق شده از نفت خام افزود. طبق برآوردهاي انجام شده با اين روش مي توان يك پنجم پول تايرها را بازيابي كرد. گازهاي حاصل از اين روش عمدتاً شامل هيدروژن، متان و ديگر هيدروكربن ها است و ميزان ارزش حرارتي آن به اندازه يي است كه بتوان از آن براي تامين انرژي همين فرآيند پيروليز بهره جست. حتي پسماندهاي جامد كربني اين فرآيند نيز قابليت بالقوه دارد تا به عنوان يك سوخت جامد مصرف شود يا به عنوان يك نوع دوده در صنايع مورد استفاده قرار گيرد. دانشمندان اكنون به دنبال آن هستند كه كيفيت روغن و دوده توليدي را افزايش دهند مثلاً از روغن به ماده باارزشي به نام ليمونن دست يابند كه در صنايع رزين سازي و ساخت حلال كاربرد فراواني دارد. تاكنون تلاش هاي فراواني براي ارائه روش هاي اقتصادي پيروليز تايرها صورت پذيرفته است كه مي توان به آنها مراجعه كرد ولي دو دانشمند از دانشگاه بروكسل تحقيقي روي پيروليز مواد زائد جامد انجام داده اند و اين فرآيند را از نظر نوع كوره ها به چهار گروه دسته بندي كرده اند. نمونه اي از كارخانه هايي كه از فرآيند پيروليز در مقياس تجاري استفاده كرده اند، كارخانه اي در منطقه ولورهمپتون انگلستان است كه از سال 1984 راه اندازي شده و رآكتور آن نيز از نوع رآكتور قائم است. كارهاي تحقيقاتي اين واحد از سال 1974 توسط مراكز متعددي پيگيري شده بود ولي نهايتاً به شركت Foster wheeler سپرده شد. در سال هاي بعد شركت تيروليز بر آن شد كه اين فرآيند را به صورت تجاري به كار گيرد و براي اين كار دو شريك براي خود اختيار كرد كه يكي در زمينه تصفيه زایدات فعاليت داشت و ديگري نيز شركت Foster wheeler بود كه در زمينه ساخت كارخانه فعاليت مي كرد و از دانش فني نيز برخوردار بود.
    
قسمت اعظم روغن توليدي داراي كاربرد صنعتي بود ولي يك تا دو هزار تن آن برش هاي سبك هستند كه مي توان آنها را به عنوان خوراك كارخانه هاي شيميايي مورد استفاده قرار داد. زغال هاي توليدي نيز به نيروگاه هاي زغال سنگي فروخته مي شوند تا جايگزين زغال سنگ شوند يا براي توليد دوده مصرفي در ديگر صنايع به كار گرفته مي شود.
    
در كارخانه ها، تايرهاي ورودي وارد آسياهاي تيز و برنده شده و سپس از روي غربال عبور داده مي شوند. در ادامه از طريق يكسري شير وارد قسمت فوقاني رآكتور مي شوند. در رآكتور مواد خام در تماس با گازهاي (فاقد اكسيژن) حاصل از پيروليز، گرم مي شوند. طراحي رآكتور به گونه اي است كه از ورود اكسيژن جلوگيري مي كند. از قسمت فوقاني رآكتور، گاز و بخار آب و نيز بخارات نفتي جمع آوري مي شوند تا از يكديگر جدا شوند. در ستون جداسازي نيز دو برش نفتي جداگانه حاصل مي شود كه قبل از ذخيره سازي خنك و خشك مي شوند. زایدات جامد توليدي (زغال و قطعات فولادي) نيز توسط يك مارپيچ مورب بزرگ از رآكتور خارج شده و از مارپيچ هاي ديگري عبور داده مي شوند تا زغال سرد شده و از آتش گرفتن آن جلوگيري شود. در ادامه اين مواد جامد وارد يك سنگ شكن غلتكي شده و سپس از جداكننده مغناطيسي عبور داده مي شوند تا مواد آهني و فولادي آن جدا شوند. زغال داغ مجدداً پيش از ورود به انبار سرد مي شود.
    
روغن توليدي را نيز مي توان براي هر مصرف كننده اي از جمله نيروگاه ها ارسال كرد. در انگلستان يك كارخانه پيروليز نيز براي مصرف 500 هزار حلقه تاير در سال در حال ساخت بوده است. قابل ذكر است كه در كشورمان ايران نيز شركت هايي وجود دارند كه آمادگي خود را براي ارائه خطوط پيروليز تاير به علاقه مندان اعلام كرده اند.
    
در كشوري مانند انگلستان اين گونه فعاليت ها بر عهده سازمان سوخت هاي غيرفسيلي (NFFO) نهاده شده و اين سازمان در همين منطقه نيروگاه هايي برپا كرده است كه از سوخت تاير استفاده مي كنند ولي فرآيند آنها متفاوت است يعني به جاي پيروليز كردن تايرها، آنها را مستقيماً مي سوزانند. در اين نيروگاه ها براي سوزاندن تايرها يك فرآيند چندمرحله يي طراحي شده است تا از سوختن مواد كربني اطمينان حاصل شده و ديوكسين نيز توليد نشده و آلاينده هاي بالقوه نيز در حداقل مقدار خود باشند. تايرها به صورت دسته هاي 30 ، 35 حلقه اي تزريق مي شوند.  براي سوزاندن تايرها كوره هاي متفاوتي طراحي شده اند كه در نواحي مختلف جهان به كار گرفته شده و تعدادي از آنها براي توليد بخار و تعدادي نيز براي توليد حرارت و بخار مورد استفاده قرار مي گيرند. علت اين تنوع نيز آن است كه جهت حصول به احتراق كامل لازم است نسبت اكسيژن به سوخت در محدوده معيني حفظ شود تا علاوه بر آنكه حرارت لازم جهت تبخير كردن سوخت فراهم آيد، دماي اشتعال نيز ثابت باقي بماند. بايد توجه داشت كه اگر ميزان سوخت كم باشد، دماي اشتعال تامين نمي شود و اگر اكسيژن كافي وجود نداشته باشد، باعث احتراق ناقص شده و دود و آلودگي بالایی در پي خواهد داشت.

معرفي پودر لاستيك:

پودر لاستيك از خرد كردن تايرهاي فرسوده توليد مي‌شود. سايزبندي اين ذرات معمولاً بين140 - 4 مش مي‌باشد كه بسته به موارد كاربرد متفاوت خواهد بود.

معمولاً براي كاربردهايي نظير آلياژسازي با پلاستيك‌ها و ساخت قطعات قالبگيري خاص از ذرات با مش بالا و براي مصارف ديگر نظير بهبود خواص آسفالت، كفپوش‌ها از ذرات درشت‌تر استفاده مي‌شود.

با توجه به اينكه پودر لاستيك عمدتاً از تايرهاي مستعمل توليد مي‌شود به رنگ سياه است و قابليت رنگ پذيري ندارد. شايان ذكر است به طور متوسط از بازيافت كامل هر تاير، مي توان ۲ پوند فلز (حدود يك كيلوگرم)، ۱۵ پوند لاستيك (به صورت پودر و جامد- حدود 7 كيلوگرم) و ۲ پوند فيبر نايلوني با كيفيت بسيار مطلوب به دست آورد.

شرکت پارس پلیمر امیرکبیر افتخار دارد که خط بازیافت پودر تایر را با خروجی 0 %فلز ppm5 نخ ,2/ 0میلیمتر مناسب برای تولید کفپوش تولید نماید. این خط مجهز به چندین شردر, جداساز نخ, جداساز فلز پودرساز و....غیره می باشد.

 

توصیه هایی در ارتباط با زباله های خطرناک

زباله های خطرناک در همه دنیا معضل بزرگی هستند. دفع این زباله ها با اما و اگرهای بسیاری انجام می شود و اگر در محیط پخش شوند برای موجودات زنده بسیار مشکل آفرین خواهند بود. برای کمتر کردن آسیب های زباله های خطرناک، می توانید از این روش ها استفاده کنید:

مصرف را کاهش دهید: تا جایی که می توانید از مواد سمی و شیمیایی، کمتر استفاده کنید. باتری، مواد شوینده، رنگ های صنعتی و لامپ های مهتابی، عمده زباله های خطرناکی هستند که در خانه های ما استفاده می شوند.

جایگزین پیدا کنید: به جای مواد شوینده شیمیایی از جایگزین های خانگی استفاده کنید. سرکه، آبلیمو، جوش شیرین و الکل جایگزین های مناسبی برای لکه بری هستند. استفاده از دوربین های دیجیتال هم موجب حذف نگاتیوها و در نتیجه نقره و جیوه از زباله ها می شوند.

تا انتها مصرف کنید: مواد سمی را تا انتها مصرف کنید و اجازه ندهید وارد محیط زیست شود.

جدا کنید و ایمن دور بیندازید: لامپ های مهتابی را طوری بسته بندی کنید که شکسته نشوند و غبار داخل آنها وارد زباله های دیگر نشود. زباله های میکروبی را هم در پلاستیک گذاشته و کاملا ببندید. مواد چسبناک روغنی را طوری دور بندازید که روی زباله های دیگر سرازیر نشوند. بعضی چیزهای ساده مثل آدامس و پاک کن هم برای طبیعت بسیار مضرند؛ کمتر استفاده کنید و جداگانه دور بیندازید.

ویژگی نمونه های خطرناک روش دور انداختن

  • سمی (موجب مرگ موجودات زنده)

  • مرگ موش، آفت کش ها، سرب و جیوه داخل باتری ها، دماسنج و شوینده ها

  • جداگانه و دربسته باید دور انداخته شوند

  • آتشگیر و قابل انفجار

  • مواد سوختنی و افشانه ها

  • تا انتها مصرف شده و جداگانه دور انداخته شوند

  • خورنده و واکنش دهنده

  • اسیدها، مواد شوینده قوی و چاه بازکن

  • تا انتها مصرف شده و جداگانه دور انداخته شوند

  • میکروبی و بیمارستانی

  • الیاف آغشته به خون، داروهای تاریخ مصرف گذشته، وسایل البسه بیماران، چسب زخم های مصرف شده، سوزن ها و تیغ های سلمانی و پزشکی

  • جداگانه و کاملا دربسته دور انداخته شوند 

توصیه هایی برای کاهش تولید زباله

  • به اندازه نیاز مصرفی ، خرید نمائیم .

  • بجای استفاده از کالاها و محصولات یکبار مصرف ، از کالاها و محصولات چند بار مصرف و با دوام استفاده نمائیم.

  • از محصولات و کالاهایی استفاده نماییم که در دسته بندی های قابل بازیافت به بازار عرضه شده اند و به جای استفاده از نایلکس و کیسه های پلاستیکی از زنبیلهای پارچه ای و سبد دستی استفاده نمائیم .

  • در استفاده از کاغذ و سایر محصولات که تولید آنها مستقیم با منابع طبیعی و محیط زیست مرتبط می باشند، صرفه جویی منطقی و صحیح داشته باشیم.

منابع:

عبدلی م. ع. و مجلسی م. (۱۳۷۰)، «مدیریت مواد زاید جامد، اصول مهندسی و مباحث مدیریتی»، شهرداری تهران، سازمان بازیافت و تبدیل مواد، ۸۲۷ صفحه.

غضبان ف. (۱۳۸۱)، «زمین‌شناسی زیست محیطی»، دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ، ۴۱۶ صفحه.

کتاب ۵۰ راه ساده برای نجات کره زمین، ترجمه استاد رضا جمالی

مقاله نوشته شده توسط مریم اسعدی 

http://fa.wikipedia.org

www.daneshnameh.roshd.ir

http://www.sabatabligh.com

 http://www.recyclenet.blogfa.com

www.gwgn.org   

www.aftabnews.ir

www.susangerd.ir

www.aftabir.com

http://www.iran-eng.com

 http://roomm.ir

http://www.nakhlparsbazyaft.com

http://www.iff.co.ir/index.php/text

www.aftabir.com

 http://www.tstk.ir/persian/lines.aspx?Lang=1&ID=8

http://www.niazpardaz.com

fatemeh_ershadi@hotmail.com

http://hes.parsiblog.com

http://namazi85.persianblog.ir/post/6




   آیات و روایات
   در مكتب امام
   سد طالقان
   سدهاي بزرگ ايران
   سيل
   جمعيت ايران
   سونامی
   گیاهان داروئی
   دارواش
   فرسایش
   درختکاری
   مرتع و مرتعداری
   عطر و اسانس گیاهان
   نانو تکنولوژی
   انرژی های نو
   انرژی هسته ای
   کودهای شیمیایی
   سم
   باران اسیدی
   باران مصنوعی
   ممیزی مراتع
   مصالح ساختمانی
   پیوند
   قوانین
   حقوق آب
   بازیافت 1
   بازیافت 2
   حفظ یا تغییر اراضی کاربری
   حریم و مرتع حریم روستایی
   تاسیسات ساختمان